GenelHayvanlar AlemiVideo

Merinos Koyunu Nedir?

Merinos Koyunu Nedir?

Ad覺yaman tar覺m, Ad覺yaman turizm, Ad覺yaman Hayvanc覺l覺k alan覺nda 癟ok b羹y羹k yol kat etti, yaz覺m覺za bu ekilde balama amac覺m覺z ilgi 癟ekici 繹zellikleri olan bir ilimiz, Ad覺yaman Merinos koyunu bal覺ca y羹n羹 ama癟l覺 yetitirilen bir koyun 覺rk覺d覺r. Hayatta pek 癟ok cinsi vard覺r. Baz覺 羹lkelerde et ama癟l覺 de yetitiricilii yap覺lmaktad覺r. Bu koyun 覺rk覺, ince, zarif, s覺k覺 kalitede ve 癟ok miktarda yapa覺 vermektedir. Senede bir kez k覺rk覺larak y羹n羹 elde edilir. Merinos y羹n羹 , %100 naturel yap覺da olup, bilimsel olarak 癟繹z羹nebilir ve yenilenebilir nitelik ta覺maktad覺r. Merinos koyun y羹n羹, hacimli fakat hafif kumalar覺 verici naturel bir k覺v覺rc覺kl覺a sahiptir . Is覺 deiimlerine cevap verebilme yeteneine sahiptir . Bu 繹zellii yard覺m覺yla , y羹n elyaf覺n覺n higroskopik 繹z羹n羹n nemi emme kapasitesi sahiptir. B繹ylelikle, bizzat a覺rl覺覺n覺n %35’ine civar覺 durumda olan nemin (nem buhar覺n覺) v羹cuttan uzaklat覺r覺lmas覺n覺 ve u癟mas覺n覺 salamaktad覺r. Elde edilen yapa覺s覺 kalifiye y羹n kumalar覺n yap覺m覺nda da kullan覺l覺r . Bir metrekare y羹n kuma覺n yap覺m覺nda 225 gr y羹n kullan覺lmaktad覺r.

adiyaman_marinos_koyunu

 

Merinos cinsi koyunlar覺n, M . . 800’l羹 senelerde Bat覺 Anadolu’da yetitirilen, s覺k覺 y羹n羹 ile mehur koyunlar meydana geldii d羹羹n羹lmektedir . Bu koyunlar覺n Anadolu’dan Yunanistan’a oradan 襤talya’ya buradan da Romal覺lar arac覺l覺覺yla 襤spanya’ya g繹t羹r羹ld羹羹 s繹ylenmektedir .

Merinos koyunu, Merinos 覺rk覺 , ilk kez Osmanl覺 Devleti vaktiyle, 1843 senesinde, 襤spanya’dan ithal edilmitir. lkenin ince y羹nlere ihtiyac覺n覺 kar覺lamak 羹zere 襤spanyol tarak y羹nleri, merinos koyunlar覺 Bursa (Karacabey Haras覺) 癟iftliinde yetitirilmeye balanm覺, her ge癟en g羹n 羹retimi ve yetitirme 癟iftlikleri 癟oalarak say覺lar覺 80 salamak 90 bine 癟覺km覺t覺r. Fakat, 20. asr覺n balar覺nda kapit羹lasyonlar nedeni ile y羹nl羹 kumalar覺n yurda g羹mr羹ks羹z ve pahal覺 olmayan 羹cretle sokulmas覺 T羹rk mal覺 y羹nl羹 dokuma sanayisinin 癟繹kmesine, merinos y羹n羹 yetitiriciliinin ortadan kalkmas覺na sokak a癟m覺t覺r . Cumhuriyetin ilk y覺llar覺ndan bu yana , merinos yetitiriciliin tekrar canland覺r覺lmas覺 ama癟l覺 癟al覺malara balanm覺t覺r . Bu hedefle 1928 senesinde Macar Merinoslar覺 ve 1934 seneninden bu yana de, Alman Et Merinosu 羹lkemize ithal edilmitir.

merinos-koyunu_yunu

lkemizde merinoslar, Ad覺yaman Merinos koyunu, Alman et Merinoslar覺n覺n Akkaraman ve K覺v覺rc覺k cinsi koyunlarla ina edilmi durumda olan melezlemesi neticesi elde edilmitir . lkemizde 4 癟eitli merinos cinsi yer almaktad覺r . Bunlar覺n yetitiricilii, y羹nleri ve et 羹retimi i癟in yap覺lmaktad覺r. S羹t 羹retimi pek nadir olup, 羹retilen s羹t ederi yavrular覺na yetmektedir. Bu sebeple bir 癟ok sa覺lmad覺覺 i癟in s羹t羹nden ele ge癟irilen ciro d羹羹kt羹r. Yapa覺 kalitesi fazla y羹ksek meydana gelmesine nazaran etinden ele ge癟irilen ciro ek olarak y羹ksektir. Bu koyunlar覺n beden beyaz, ince y羹nden , kar覺n alt覺 ve bacaklar yapa覺l覺 , ba覺 yapa覺s覺z , kuyruk ince ve uzunca , 癟ounlukla 30 santimetre. omuzdan bu yana kesiktir . Koyunlar boynuzsuz, ko癟lar bazen boynuzludur. 襤kizlik oran覺 %70 salamak 80 i癟erisindedir. Aa覺 Yukar覺 kirli yapa覺 verimi diilerde 2,5 kilogram dolaylar覺nda olup, erkeklerde 3 salamak 4 kilogram i癟erisindedir, l羹le uzunluu 7 salamak 10 santimetre.

 

K覺rpma ilemi ard覺ndan ina edilmi durumda olan y覺kama ile y羹n ya覺, ter, toz, toprak ve bitkisel at覺klar uzaklat覺r覺l覺r . Bu ilemden ek olarak sonra y羹n 繹l癟羹s羹 tahmini yar覺ya iner . Y羹n ya覺 kozmetik sanayisinde kullan覺lmaktad覺r . Yapa覺 , y覺kama ve kurutma ileminde ek olarak sonra kalitesine y繹nelik s覺n覺fland覺r覺larak iplik iletmelerinde kullan覺m alan覺na haz覺rl覺kl覺 duruma ciro . Yapa覺 kalitesini yapa覺n覺n incelii belirler. 襤nce y羹nler narin tutumlu ( tueli) aprelenme ( bitim ilemi ) ve boyanma becerisi pek kumalar覺n yap覺m覺nda kullan覺l覺r. Yapa覺 癟ap覺 inceldik癟e , y羹n ek olarak narin ve ek olarak k覺vr覺ml覺 olabilir. 襤ncelik artt覺k癟a ipi yaratan lif say覺s覺 da artt覺覺 ama癟l覺 salaml覺覺 artmaktad覺r.

Merinos Koyunu Yetitiricilii

K覺vr覺ml覺 yap覺 ise y羹n miktar覺ndan ele ge癟irilecek ipin ve kuma覺n esnekliine tesir eder . Bu bi癟imde bu kumatan ina edilmi durumda olan k覺yafet y覺kand覺ktan ve giyildikten ek olarak sonra eklini korumaktad覺r . Yapa覺 kalitesi S ile g繹sterilmektedir . Bu 繹l癟羹t , eskiden 1/2 kilogram ( bir paund ) y羹nden 癟覺kan 癟ile ( iplik demeti ) say覺s覺n覺 g繹steren birim olarak kullan覺lmaktayd覺 . Son Zamanlarda kuma覺n dokumas覺nda ki iplik say覺s覺n覺 vermektedir. Lif inceldik癟e de iplik say覺s覺 artacakt覺r. Bunun i癟in, merinos koyunu yapa覺 kalitesi 60S salamak 100S aras覺ndad覺r. Baka bir ifadeyle, merinos koyunu y羹n miktar覺, 23,3 salamak 17 mikron i癟inde 癟apa sahip olmaktad覺r. 襤nce y羹nler narin tutumlu ( tueli ), aprelenme ( son ilem ) ve boyanma becerisi pek kumalar覺n yap覺m覺nda kullan覺l覺r. Yapa覺 癟ap覺 inceldik癟e, y羹n ek olarak narin ve ek olarak k覺vr覺ml覺 olabilir. T羹rkiye’de tekstil sanayisinin senede tahmini 20 bin tonluk kalifiye yapa覺 gereksinimi yer almaktad覺r. Bunun tahmini %20’lik k覺sm覺n merinos y羹n羹nden elde edilmektedir.

merinos_yunu

Avustralya’da en ince merinos y羹n羹 羹retildii ama癟l覺 buran覺n y羹n羹 d羹nyaca 羹nl羹d羹r . Bu 繹zellii yard覺m覺yla D羹nyan覺n en kocaman merinos y羹n羹 羹reticisidir . Hayat merinos y羹n羹 imalat覺n覺n tahmini %60?覺n覺 Avustralya kar覺lamaktad覺r . Avustralya merinosu 羹n羹n羹 ve g繹r羹n羹m羹 , 200 sene 繹ncesinde Avrupal覺 yerleimciler arac覺l覺覺yla Avustralya?ya g繹t羹r羹len , 襤spanya’n覺n populer Royal Merinos s羹r羹lerinden alm覺t覺r. Avustralya merinosu y羹n羹 20 mikronun alt覺nda incelie sahiptir. Bu incelii , yumuakl覺覺 salad覺覺ndan, cilde dediinde bile huzursuz etmez, ka覺nd覺rmaz. Avustralya y羹n羹n羹 b羹t羹n d羹nyaya tan覺tmak i癟in, 29 bin koyun 羹reticisinin bir araya gelerek, 49 sene 繹ncesinde kurduu bir firma, y羹n羹n yaz覺n da giyilmesini imkan覺 sunan Cool Wool kuma覺n覺 gelitirmi. Bu y羹n kumatan ina edilmi durumda olan elbiseler yaz aylar覺nda pamuk ve satenden ek olarak serin tutmaktad覺r. Hafif ve serin tutan bu kumalar覺n metrekaresine 190 gr y羹n kullan覺lmaktad覺r.

 

Baz覺 i adamlar覺 en ince y羹n羹 bulabilmek ama癟l覺 d羹nyan覺n pek 癟ok 羹lkesini dolamaktad覺r . Bu bi癟imde yer alan en ince lif 癟ap覺 10, 9 mikron meydana geldii s繹ylenmektedir . Bu y羹nlerden ele ge癟irilen kumalar覺n metre fiyat覺 3000 Euro’yu bulmaktad覺r.

Polyesterler suni malzeme olup naturel malzeme benzeri havay覺 ge癟irmemektedir. Bunun neticesi da insan覺 resmen piirmektedir . Pamuk ham maddeli kumatan ina edilmi elbiseler ise pratik k覺r覺maktad覺r. Baka yandan pamuk lifleri, y羹n liflerinden 10 kat ek olarak fit olduundan pamuktan ina edilmi elbiseler ek olarak az 繹m羹rl羹 olmaktad覺r. Y羹nden ina edilmi durumda olan kumalar ise 4 mevsim giyilebilir, salam, pratik k覺r覺mayan elbiseler 羹retilmektedir. Bu sebeple de k覺yafetlerin kocaman bir b繹l羹m羹n羹n y羹nden olumas覺na uyar覺 edilmesinde yarar vard覺r.

Yorum Yaz