GenelG羹ncel BilgilerHaber

D羹nyada Kar覺l覺ks覺z Dolar Basan lke

ABD 1971 y覺l覺ndan bu yana kar覺l覺ks覺z dolar bast覺 ve hala da basmaya devam ediyor.YazarBerk Bolat-22 Aral覺k 2017

Herhangi bir 羹lkenin Merkez Bankas覺n覺n para basabilmesi i癟in hazinede, bast覺覺 para kar覺l覺覺 kadar alt覺na sahip olmas覺 gerekir. lkelerin istedikleri kadar serbest癟e ve s覺n覺rs覺zca para basam覺yor oluunun temel sebebi budur.

u anda olduu gibiAmerika Birleik Devletleri(ABD) de 1971 y覺l覺na kadar sahip olduu alt覺n kar覺l覺覺nda para bas覺yordu. Fakat ayn覺 tarihte bu uygulamadan tamamen vazge癟ti.

lke y覺llard覺r kar覺l覺ks覺z para bast覺 ve basmaya da devam ediyor. Peki, bu nas覺l m羹mk羹n olabiliyor?

Alt覺na dayal覺 bir dolar, d覺 ticaret a癟覺覺 h覺zla b羹y羹yen ABD i癟in 繹nemli bir sorundu

Richard Nixon
Richard Nixon (AP/Charles Tasnadi)

70li y覺llarda hen羹z dolar alt覺na endeksliyken d繹nemin ABD Bakan覺 Richard Nixon bir sorunu 癟繹zmeye 癟al覺覺yordu: ABDnin sahip olduu alt覺n覺n b羹y羹k ve 繹nemli bir k覺sm覺 羹lke d覺覺na 癟覺k覺yordu. Peki, alt覺n neden ABDyi terk ediyordu?

Alt覺n覺n ABDyi terk etmesinin nedeni, problemin temeline d繹n羹lerek bulundu. lkenin d覺 ticaret a癟覺覺 h覺zla b羹y羹yordu. Yani, 羹lke ulus olarak 羹rettiinden fazlas覺n覺 t羹ketiyordu. O d繹nem ABD, 癟ok fazla Avrupa ve Japon mal覺 ald覺覺 i癟in onlara satt覺覺 羹r羹nlerle onlardan ald覺覺 羹r羹nler aras覺ndaki fark alt覺nla tahsil ediliyordu. Zira o d繹nemde 羹lkenin paras覺dolar, h璽l璽 alt覺na dayal覺 bir parayd覺.

1971de dolar, ger癟ek bir para olmaktan deiim arac覺 olarak kullan覺lan bir para birimine d繹n羹t羹r羹ld羹

Bakan Richard Nixon bu problemi 癟繹zmek i癟in 1971 senesinde dolar覺 bir varl覺k olmaktan 癟覺kararak bir y羹k羹ml羹l羹k, bir bor癟 senedi haline d繹n羹t羹rd羹.

Bu tarihten sonraalt覺nkar覺l覺覺 olmasa dahi 羹lkenin s覺n覺rs覺zca para basmas覺 m羹mk羹n oldu. Lakin her ey paray覺 bir varl覺k olmaktan 癟覺kartmak ve s覺n覺rs覺zca basabilmek kadar kolay ve tozpembe deil. G羹n羹m羹zdeABDnin d覺 ticaret a癟覺覺 son derece y羹ksekve d羹nyaya 繹demekle y羹k羹ml羹 olduu bor癟 senetlerinin miktar覺 da olduk癟a fazlad覺r.

ABDnin kar覺l覺ks覺z para basmas覺n覺, t覺pk覺 kar覺l覺ks覺z 癟ek yazmaya benzetebilirsiniz. zerinde yaz覺l覺 miktardaki bir paran覺n bankada bulunmad覺覺 kar覺l覺ks覺z bir 癟ek yazd覺覺m覺zda, ABDnin kar覺l覺ks覺z para basmas覺ndan farkl覺 olarak bizim kar覺 kar覺ya kalaca覺m覺z durum tutuklan覺p hapse at覺lmam覺z olurdu. 覺lg覺nca geliyor olabilir ama tek fark bu.

Kar覺l覺ks覺z bas覺lan dolar sadece ge癟ici bir 癟繹z羹m oldu, g羹n羹m羹zde eletiriler s羹r羹yor

Amerika Birleik Devletleri

ABDnin istedii kadar para basm覺 olmas覺, 1971deki problemi ancak ge癟ici olarak 癟繹zebildi. 1971de yaanan bu deiim sonras覺nda 癟ok daha fazla problem ortaya 癟覺kt覺.

Son y覺llarda ABD kendi i癟erisinde dolar覺n tekrar alt覺na dayal覺 bir para olup olmamas覺 gerektiini tart覺覺yor. Bir taraf alt覺n standard覺na d繹n羹lmesi gerektiini bir dier taraf da bu fikrin doru olmad覺覺n覺 savunuyor.

Bakanl覺k se癟imlerinden hemen 繹nce New York Timesda ABDnin alt覺n standard覺na d繹n羹 fikrine kar覺 癟覺kan bir makale yay覺mlanm覺, bu makaleye en sert tepki, i d羹nyas覺n覺n 繹nemli isimlerinden Forbesun icra kurulu bakan覺 Steve Forbesdan gelmiti. Forbes, Timesda yay覺mlanan makalenin berbat mitlerle dolu olduu ve cehalet i癟erdii yorumunda bulunmutu.

Bakanl覺k se癟imlerinde b羹y羹k umut vadeden Cumhuriyet癟i Partiden aday Ted Cruz da alt覺na dayal覺 bir para fikrini savunuyordu. Asl覺nda say覺lar覺 h覺zla artan Cumhuriyet癟ilerin b羹y羹k k覺sm覺 bu fikri savunuyor ki onlardan biri de u anda Bakanl覺k koltuunda oturan Donald Trump.

Sonu癟 olarak, 1971 senesinde dolarda yaanan deiim o d繹nemde bir 癟繹z羹m olsa da g羹n羹m羹zde hem ABD hem de dier d羹nya 羹lkeleri i癟in 繹nemli bir sorun olmaya balad覺. ABD kar覺l覺ks覺z para bas覺p her eyi sat覺n almaya devam ediyor ama bunun bedelini 繹demeye de yakla覺yor. lke i癟erisindeki tart覺man覺n sebebi de bu.

Yorum Yaz